Nie należy oceniać, czy zapach perfum nam się podoba, czy nie, po pierwszym wrażeniu. Dzieje się tak, ponieważ każdy zapach stopniowo zmienia swój aromat i po pewnym czasie pachnie zupełnie inaczej, dlatego pierwsze wrażenie może być mylące. Dlaczego tak się dzieje? Powodem jest obecność esencji zapachowych, które można podzielić na trzy kategorie (głowa, serce i baza). Są one uwalniane stopniowo, a nie wszystkie naraz.
Nuty górne (wysokie)
Nuta głowy odpowiada za pierwsze wrażenie. To na jej podstawie decydujemy, czy zapach nam się podoba, czy nie. Kompozycja nuty głowy jest bardzo intensywna, ale jej intensywność zanika w ciągu kilku minut lub sekund. Nuta głowy najczęściej reprezentowana jest przez świeże i lekkie zapachy, które najczęściej występują w zapachach wiosenno-letnich. Zapachy te charakteryzują się świeżością i lekkością.
Nuty serca (nuty środkowe)
Gdy po kilku minutach nuty głowy zanikają, na scenę wkraczają nuty serca, zawierające substancje lotne. Są one znacznie bardziej intensywne niż nuty głowy. Nuty serca są zazwyczaj wyczuwalne przez 2-3 godziny. Nuty serca decydują o charakterze perfum, który wzmacnia ich intensywność i wraz z esencjami aromatycznymi stanowią ich bazę. Najczęstszymi składnikami nut serca są nuty kwiatowe (róża, jaśmin).
Nuty bazowe (nuty niskie)
Na koniec pojawiają się nuty bazy. Zawierają one substancje o powolnym działaniu, które są wyczuwalne przez około 4 godziny. W niektórych perfumach intensywność zapachu utrzymuje się dłużej, dzięki czemu jest on wyczuwalny przez cały dzień. Nuty bazy najczęściej reprezentowane są przez akordy miękkie, drzewne, cyprysowe lub orientalne, takie jak wanilia czy kadzidło. Są one łączone z innymi egzotycznymi i kwiatowymi zapachami.
Rodzaj zapachów
Zazwyczaj dzielimy zapachy na słodkie i świeże, ale klasyfikacja zapachów jest złożona i bardzo szeroka. Każdy odbiera zapachy inaczej, w zależności od tego, jak odnosi się do danego zapachu i konkretnego składnika.
Zapach typowy dla Bliskiego Wschodu, wschodniej części Morza Śródziemnego i Orientu. Dominującymi składnikami są bursztyn, egzotyczny cynamon (sandałowiec), wanilia, kardamon, paczula i kadzidło, często w towarzystwie egzotycznych kwiatów i przypraw. Typowe połączenie ambry nadaje głębi i orientalnego charakteru wszystkim składnikom perfum. Ambra podkreśla pozostałe składniki perfum i przedłuża ich trwałość.
W 1917 roku znany perfumiarz Francois Coty wprowadził na rynek rewolucyjne perfumy damskie Chypre, kładąc podwaliny pod nową rodzinę zapachów. Perfumy Chypre są eleganckie i wyrafinowane. Ten puszysty zapach składa się ze składników śródziemnomorskich i jest inspirowany roślinami cypryjskimi (cytrusami (bergamotką), mchem dębowym, wetywerią i paczulą). Perfumy te występują w wariantach owocowych, kwiatowych, świeżych i zielonych. Męska koncepcja puszysta – w przeciwieństwie do damskiej koncepcji puszystej, jest uzupełniona akcentami drzewnymi i skórzanymi. Dzieli się na warianty drzewne, drożdżowe, świeże i cytrusowe.
„Fougère” oznacza „paproć”, ale grupa ta nie ma nic wspólnego z samą paprocią, która jest praktycznie bezwonna. Koncepcja fougère opiera się na perfumach Houbignant – Fougére Royale z 1882 roku, których głównymi składnikami są paproć, dąb, lawenda i kumaryna. W nowoczesnych perfumach Fougère w nutach głowy wyczuwalne są lawenda, wetyweria, geranium i bergamotka, a także szałwia, rozmaryn i inne zielone zioła. Dla uzyskania dodatkowej głębi, do tych zapachów dodawane są również nuty drzewne, takie jak drzewo sandałowe, gwajakowe czy skóra. Perfumy Fougère to niemal wyłącznie zapachy męskie.
Szeroka gama nut naturalnych i syntetycznych nadaje kompozycjom perfum „pudrowy efekt”. Najczęściej spotykane nuty pudrowe to irys (irys/orris), fiołek, wanilia, róża, piżmo, heliotrop, żywice opoponaksowe i niektóre żywice bursztynowe. Perfumy pudrowe są uważane za idealną harmonię elegancji i kobiecości. Można je podzielić na dwie kategorie: „puder do twarzy” lub „talk” . Pierwsza kategoria obejmuje zapachy mniej słodkie, przypominające zapach kobiecego buduaru lub skóry po nałożeniu pudru. Druga kategoria przekazuje poczucie czystości, świeżości i bezpieczeństwa.
Zapachy wodne są szczególnie świeże i odpowiednie na gorące letnie miesiące. Zapachy wodne zawierają elementy morza i wody, które zawierają sól morską lub przywodzą na myśl zapach wodospadu lub letniego deszczu. Są to głównie esencje syntetyczne, ponieważ woda morska, powiew zimnego powietrza, zapach deszczu i kostki lodu nie mogą być wytwarzane inaczej niż na drodze molekularnej. Większość zapachów wodnych (z wyjątkiem bazy świeżości) zawiera owoce, zioła lub kwiaty. Na przykład zapach melona, ogórka, lotosu lub lilii wodnej.
Zapachy zielone to głównie zapachy ziołowe, z aromatami świeżo skoszonej trawy, roślin zielnych, paproci lub liści. Służą one do złagodzenia słodszych, kwiatowych nut. Akordy zielone są lekkie i dyskretne.
Perfumy piżmowe bazują na piżmie. Ta niezwykle aromatyczna substancja jest od wieków wykorzystywana w medycynie, kosmetyce i świecie zapachów. Perfumy piżmowe cieszą się popularnością ze względu na przyjemny zapach i intensywność. Piżmo dodaje kompozycjom zapachowym miękkości i zmysłowości. Piżmo jest wykorzystywane w perfumach przede wszystkim ze względu na swoją miękkość i właściwości utrwalające, dzięki czemu zapach utrzymuje się dłużej na skórze. Zapach piżma jest lekko słodki, od pudrowego po kremowy.
Określenie nut aromatycznych pochodzących z materiałów drzewnych, drzew (cedr, szypr, buk, mahoń…) i krzewów (np. paczula) lub traw (np. wetyweria) oraz syntetycznych cząsteczek przypominających drewno (drewno akigala, ambroksan, kaszmir). Nuty drzewne dodają bogactwa i ciepła każdemu zapachowi.
Żywice i balsamy stanowią bazę perfum orientalnych. Mogą być stałe, oleiste lub płynne. Główne składniki to benzoes, labdanum, olibanum (kadzidło), galbanum, mirra, opoponaks, pierwiastek, toluen i balsam peruwiański. Z wyjątkiem galbanum, żywice tworzą nuty bazy perfum.
Perfumy zawierające aldehydy (aldehyd to rodzaj alkoholu) znane są od lat 20. XX wieku. Po raz pierwszy zastosowano je we Francji. Ich pionierem był prawdopodobnie najsłynniejszy na świecie zapach, Channel 5. Perfumy aldehydowe zazwyczaj wzmacniają zapach w głowie perfum i nadają im swoisty blask. Sprawiają wrażenie bardzo wyrafinowanych i przyjemnych.
Istnieje wiele przypraw pochodzących z różnych źródeł: nasion, owoców, kory, korzeni, liści i kwiatów. Mogą być świeże lub ciepłe, kwaśne lub słodkie. Do najczęściej używanych przypraw rozgrzewających w przemyśle perfumeryjnym należą cynamon, gałka muszkatołowa, pieprz i goździki. Mają silny aromat i długo się utrzymują. Wśród tzw. przypraw zimnych znajdziemy aromatyczne i bardziej roślinne nuty, które szybciej się ulatniają. Należą do nich głównie imbir, kolendra lub jagody jałowca, natomiast zapachy korzenne nawiązują do nut orientalnych, drzewnych lub paproci.
Zapachy cytrusowe charakteryzują się szybkim początkiem i krótkim czasem trwania. Są stosowane zarówno w perfumach damskich, jak i męskich oraz w perfumach unisex. Najczęściej wyczujesz pomarańczę, mandarynkę, bergamotkę, petigrain lub grejpfruta. Ich lekkość sprawia, że idealnie nadają się do noszenia na co dzień. Jeśli chcesz, aby uczucie świeżości utrzymywało się dłużej, wybierz perfumy z nutami drzewnymi lub paczuli. Słodki zapach również dobrze komponuje się z cytrusową świeżością. Perfumy karmelowe lub piżmowe dodadzą odrobinę słodyczy.
Zapachy ozonowe zawierają Calone – cząsteczkę wynalezioną przez firmę Pfizer w 1966 roku. Calone nadaje kompozycjom wodnisty charakter i słodki, ogórkowy aromat. W połączeniu z owocami przywodzi na myśl arbuza, z kwiatami, konwalią lub lotosem, a z ziołami i trawą – morską wodę i plażę. Można go również znaleźć pod nazwą „keton arbuzowy”. Do Calonu dodawane są inne cząsteczki, noszące imiona greckich bogiń: Floraozone, Azurone, Ultrazur…, aby wzmocnić wrażenie świeżości i blasku. Nuty ozonowe są synonimem świeżości i spranej bielizny.
Zapachy ziemi mogą przywodzić na myśl drewno, glebę, trawę, zioła, mech, świeże powietrze, bieżącą wodę itd. W rzeczywistości kategoria ta jest tak szeroka, że po prostu używa się jej jako terminu obejmującego wszystko.
Nuty zapachowe zazwyczaj łączą się z rozmarynem, szałwią, kminem, lawendą i innymi ziołami, które charakteryzują się intensywnym, trawiastym, korzennym aromatem. Często łączone są z nutami cytrusowymi i korzennymi. Kompozycje zapachowe są szczególnie charakterystyczne dla zapachów męskich.
Laktony to cykliczne estry, które łączą grupę alkoholową i karboksylową w tej samej cząsteczce. Najczęściej stosowanym laktonem jest lakton brzoskwiniowy, który ma w bazie lakton mleczno-brzoskwiniowy lub mleczny.
Zapach słodkich, świeżych owoców tropikalnych: kokosa, ananasa, guawy, papai, mango, marakui itp.